تبلیغات
  • کد نمایش افراد آنلاین
  • .:: روستای پیروز -پری::. - شعر لری قدیما یادش بخیر
    لطفا در بخش نظرات ،نظر و انتقاد خودتان را مطرح فرمائید
    حدیث موضوعی

    مرتبه
    تاریخ : جمعه 16 مرداد 1394

    در این شعر کلکسیونی از رسم و رسومات و سنتهای قدیم و  وضع اجتماعی و اقتصادی مردم مستتر است و آنقدر تابلوهای خاطره انگیز یا بقول فرنگیها نوستالوژیک برای خو د من از خواندن این شعر تداعی شده که حساب ندارد ..

    خواندن و گوش کردن به آنرا به همه همشهریها توصیه میکنم البته کلیپ ویدئویی آنرا هم که با موافقت نامبرده میباشد در سایت آپارات بخش ویدیوهای طنزبه اشتراک گذاشته ام. 


              قییما یادش و خیر (قدیما یادش بخیر )


    قییما یایش وخیر وختی که میما سال نو        اروش مشتیم کنار حمله مکردیم و پلو

    (قدیما یادش بخیر وقتی که میامدسال نو)    ( بلغور را میگذاشتیم کنار حمله میکردیم به پلو)

    غذامو ترخینه بی یاآش جودو همیشه               ای مزه مدا سال یه دف نه شوا شو

    (غذامون ترخینه بود یا آش جوبا دوغ همیشه)   (آی مزه میداد سالی یکدفعه ،نه هرشب)

    اشکنه،رشته وشیل و گوره ماس                سیوخاکی پخته بی و  ا همه بترترمغ او

    (اشکنه ،آش رشته ،شیرمخلوط با ماست)  (سیب زمینی پخته بود و از همه بدتر اشکنه!)

    اوگوشت و تله بی و آش حلیم و او دوو                ناشتایی خایینه بیدا وا خم توو  و شیر گو

    (آبگوشت و کاچی بود و آش حلیم و آبدوغ)            (صبحانه خاگینه بود و خامه و شیر گاو)

    پنیر و ماستی موخوردیم شی مگم شی مشنوی     نه پنیرپاکتی ، شیر شیشه ای ، ماست رو

    (پنیر و ماستی میخوردیم چی میگم چی میشنوی)       (نه پنیر پاکتی ٰ،شیر شیشه ای ، ماست آبکی)

    نونمو گنم بی و فطیره بی و دوباره پزی     نه باگت موخوردیم و نه سوخاری نه نون جو

    (نانمون گندم بود و کلوچه بود ودوباره پزی )    (نه باگت میخوردیم و نه سوخاری نه نان جو)

    وختی تشنه ت مویدایخچال نوی و یخ نوی    تشنه ایته رفع مکردی ا دوتاتنگله او

    (وقتی تشنه ات میشدیخچال نبود و یخ نبود)   (تشنگی ات را رفع میکردی ازدو تا کوزه آب)

    دم دراز و پاکولا ،زیرده و چمن بالا            گلال و بر افتو  زرد مکرد گنم و جو

    (دم دراز و پاکولا و زیر ده و چمن بالا)         (گلال و بر آفتاب را زرد میکرد گندم و جو)

    وا چراغ توری و داس و خر و تور و شهرا        سر شو مردم ده وا هم مرفتن به درو

    (با چراغ توری و داس و خر و تور و شهرا)            سرشب مردم ده با هم میرفتند به درو)

    گنم باد مدائیم وختی با چوو خیرده موی      گنم پاک کرده نه وا خر مووردیم  اسیو

    (گندم را باد میدادیم وقتی با چوب خرد شده بود)   ( گندم پاک کرده را با خر میبردیم آسیاب)

    هر که نون خمیرش بی تنیری آتش مکرد       بوی نو  مستت مکرد مست و خماری که تو نو

    (هرکس میخواست با خمیرش نان بپزدتنوررا آتش میکرد) (بوی نان مستت میکرد مست و خماری که تو نگو )

    آسموآبی بی و ستاره چشمک مزه شو       جو مدا شوویاتوسو روی لی بو ور خو

    (آسمون آبی بود و ستاره چشمک میزد شب)  (جون میداد شبهای تابستان روی پشت بام برای خواب )

    یه اسل بی و یه کریز و یه حموم خزینه        کل جوو  شلوغ مویدا سر ظهر و ر  شنو

    (یک استخربود و یک کاریز و یک حمام خزینه)  (کنار جوی شلوغ میشد سرظهر برای شنا)

    اسم اسل که میما کر کوچیکه مفتا به دو     یه اسل درست مکرد رونالیچه ش موقع خو

    (اسم استخر که میآمد پسر کوچیکه میفتاد به دویدن)  (یک استخر درست میکردروی تشکچه موقع خواب)

    کووشک و هلنگه و الوبازی کارمو بی            د پی منال بیدیم ازدم صب تا سر شو

    (کووشک وهلنگه و الو بازی کارمون بود )              (در پی بره ها بودیم از دم صبح تا سر شب)

    خیرده خرازی که میما هرچه که داشتامساییم    ا قزن قلفی و سنجاق و کش وفوته نو

    (فروشنده دوره گردخرازی که میآمدهرچه که داشت میخریدیم-میگرفتیم)(از سنجاق قفلی و سنجاق و کش ولنگ نو )

    گل سرشوربی روشوله و یه کیسه حموم      د  مین بقچه فوته، حوله حموم وا رخت نو

    (گل سر شور بودو روشور و یک کیسه حمام) (درمیان بقچه لنگ، حوله حمام با لباس نو)

    کی می نس آکاشیه جین شیه مد ملو نوی   یه تومون دبیتی داشتیم و یه جومه کو

    (کی میدانست آکا چیه جین چیه مد اینا نبود) (یک تنبان دبیتی داشتیم و یک لباس کبود)

    همه جا شادی بی و خوشی بی و بزن و بکو    همه فامیل بی ین و جمعشو جمع تا دل شو

    (همه جا شادی بود و خوشی بود وبزن و بکوب)  (همه فامیل بودند و جمعشون جمع تا نصفه شب)

    دختر و پسر حیاداشتن و شرم و آبرو     دستگیرو بازی نه باید مدیدی د مین خو

    (دختر و پسر حیاداشتند و شرم و آبرو)   (نامزد بازی رو باید میدیدی در خواب )

    آقا  تا ورت دختری نه نکا مکرد        می نسی مردی و باید ننیشی از تک و دو

    (آقا تابرایت دختری را عقد میکرد) (میدانستی مردی و باید ننشینی از تک و دو)

    ساز و دل تا مزین موسم جشن و عروسی    بچیاازدرو بو سیل میماین بدو بدو

    (ساز و دهل تا میزدند موسم جشن و عروسی) (بجه ها از در و بام به تماشا میآمدند بدو بدو)

    شاداما  انار مناخت روی سر عروس خانم     ور خوردن انار صدتابچه مفتا به دو

    (شاداماد انار مینداخت روی سرعروس خانم) (برای خوردن انار صدتابچه میفتاد به دو )

    اوس فتح والله وختی یه کری نه ختنه مکرد     لوطی عبداله موکوفت د ساز و دل سه روز و سه شو

    (اوستا فتح و الله وقتی یک پسری را ختنه میکرد )  (لوطی عبداله میکوفت در ساز و دهل سه روز و سه شب)

    عزت اله چپق چاق مکرد و پک وش مزه       مدعیسی سیگال اشنونه مچسبو روی لو

    (عزت اله چپق را چاق میکر و پک بهش میزد) (محمدعیسی سیگاراشنو را میچسباند روی لب)

    د بوسو براتعلی شومین و خربازه مکاشت     مفتاین د بوسونش لات و لوتا آخر شو

    (دربوستان براتعلی شامی و خربزه میکاشت) (میفتادند در بوستانش لات و لوتها آخرشب)

    شودر و گرنگال قوده به قوده مچیدیم        رزه مفتا د باغت حاصلت مزه  الو

    (شبدر و گرنگال رادسته دسته میچیدیم )  (آفت میفتاد در باغت حاصلت را میزد آتش)

    شفتالی ،الی بالی،زردالی بی و سیو رو    مروو و به داشتیم و تورمغ رنگی سال نو

    (شفتالو،آلبالو،زردآلو بود و سیب روو )         (مروو  و به داشتیم و تخم مرغ رنگی سال نو)

    یه تور کاه و گل و زنبه و چن تا نوه کش    لی بون اوسا علی وا بچیاش مکرد انو

    (یک تور کاه و گل و زنبه و چندتاناوک کش) (پشت بام را اوستاعلی با بچه هاش از نو کاهگل میکرد)

    سوارخر مویدیم چارگم مرفتیم مین باغ    نه ا  داتسون خبری بی نه ا  بنز و نه رنو

    (سوارخرمیشدیم چهارنعل میرفتیم توی باغ) (نه از داتسون خبری بود نه از بنز و نه رنو)

    رو شونت یه جنته بی د مین او سنگ نمک    مزه ای مداخیارگل بسر د  وقت تو

    (روی شانه ات یک خورجین  بود در میان آن سنگ نمک) (مزه ای میداد خیار گل بسر در وقت تب-گرما)

    جم و جقه بلال وختی یه جاجم موین    گیرشو جانمیما دورو قلا موقع خو

    (خانواده بلال وقتی یک جا جمع میشدند) (گیرشون جا نمیامد در آن خانه موقع خواب)

    شو نشینی دورکرسی کشمش وگردو ، چویی   قووت و چنجه و باسلق بی و برف و شیره رو

    (شب نشینی دور کرسی کشمش و گردو ،چای) (قاووت و تخمه و باسلق بود و برف و شیره شل)

    شو چارشنبه سوری تنگله جنی چه خو بی    هیمه و بته بیدا که رو لی بو  مزه الو

    (شب جهارشنبه سوری کوزه جنی چه خوب بود) (هیزم و بوته بود که روی پشت بام میزد الو )

    گو کار عامو حسن وره ایکه چش نخوره    مین پشنی ش مناختن پخشه پرو ،کجه کو

    (گاوعمو حسن برای اینکه چشم نخورد) (وسط پیشانی اش مینداختند پشه پران و مهره کبود)

    علی کاکای چوپو کف نکی مناخت رو شو    آتشی بپا مکرد چوو کرمیت و یه تیکهغو

    (علی کاکای چوپان بالاپوشی  مینداخت روی شانه) (آتشی بپا میکرد چوب کبریت و یه تکه آتشزنه)

    ماه محرم تعزیه در میاوردن نووا تکیه    سینه ز غوغا مکردا سینه ش مویدا کو کو

    (ماه محرم تعزیه در میاوردند جلوی تکیه ) (سینه زن غوغا میکرد سینه اش میشد کبود کبود)

    موسم زیارت و اعمال دینی که موی    خر نه جل مکردیم رو  آسونه یا دارینو

    (موسم زیارت و اعمال دینی که میشد)  (خر را پالان میکردیم بسوی آستانه یا دارینو )

    هر کسی یه نذری داشت ور مشت و موورد امامزایه    چپشی مزه زمی یا یه تگهیا جون گو

    (هر کسی یه نذری داشت برمیداشت و میاورد امامزاده) (بزغاله های میزد زمین یا یه بزغاله نر یا گوساله )

    زن آقام گرداله شه یواشکی مدا و مه     موگفتابکش و سیخ کباب بکو و هیشکه نو

    (زن آقام قلوه اش را یواشکی میداد به من) (میگفت بکش به سیخ کباب کن  به هیچکس نگو)

    سرما و برفی میماکه ا پارو بالا مزه    موقع روفته دسیا یخ زینه مکردی هو

    (سرما و برفی میامد که از پارو بالا میزد)  (موقع روفتن دستهای یخ زده را میکردی هو)

    دل صد تاشیر داشت مش گلباغ زیرعلم    وختی یا حسین مگفت درشت و خیرد مفتا به دو

    (دل صدتاشیر را داشت مشهدی گلباغ زیر علم)  (وقتی یا حسین میگفت بزرگ و کوچک میفتادند به دو )

    صفر دلاک میما حق وحسابی بسونه    هرچی داشتی مدایی گردو بایم ،گنم و جو

    (صفر دلاک میامد حق و حساب بگیره) (هرچی داشتی میدادی گردو و بادام،گندم و جو)

    هر کسی اجباری بی باغ و برش خش نموی   ور اسپار می برش ده نفری مفتا جلو

    (هر کسی سربازی بود باغ و برش خشک نمیشد)  (برای بیل زدن باغ و هرس انگورها ده نفری میفتادند جلو)

    یاد او روزا و خیر و یاداو دوره وخیر   ایسه فیلم آلمانی داریم و دیسک و ویدیو

    (یاد اون روزا بخیر و یاد اون دوره بخیر)  (حالا فیلم آلمانی داریم و دیسک و ویدیو)

    ایسه بووه و ننه ت فیلم پلیسی آویه    برار و خوآریات رنگته مینن مین خو ؟

    (حالا بابا و ننه ات فیلم پلیسی شده)  (برادر و خواهرانت رنگت رو میبینند توی خواب ؟)

    روزگار عوض آویه آیمی گری مصنوعیه     مث او دوره نیسا دیه اومایه دوره نو

    (روزگار عوض شده انسان دوستی مصنوعیه)  (مثل اون دوره نیست دیگر آمده یک دوره نو)

    فامیل ا هم دیرن و قوم و خویشی ور چنسه   غم وغصه زیاده مرگت میا بعد یه تو

    (فامیل از هم دورند و قوم و خویشی برجیده شده) (غم و غصه زیاده مرگت میاد بعد یه تب)

    مردمه یه جا نشی کرده تلویزیو         کشت و کشتار آویه فرهنگمو از سر نو

    (مردم را یک جا نشین کرده تلویزیون)  (کشت و کشتار شده فرهنگمون از سر نو)

    فک و فامیل که میان انگار غریبه اومایه    بچیات نمشناسن میگن کیه اسمشو بو

    (فک و فامیلت که میایندانگار غریبه اومده)  (بجه هات نمیشناسن میگن کیه اسمشو بگو)

    قلای درن دشت داییمه و آپارتمو      نفست در نمیا شی کردیه راسش بو

    (حیاط درندشت را دادیم به آپارتمان)  (نفست در نمیاد ، چی کردی راستش رو بگو)

    ای خدا کاری بکو ورگرده روز و روزگار    آیمی تازه بساز با رسم و وا  رفتار نو

    (ای خدا کاری بکن برگرده روز و روزگار)  (آدمی تازه بساز با رسم و با رفتار نو)

    ایسه یه حرفی دارم آی خاله زا دارم مگم   هرجی اشنفتی نرو چوبناز و و همه بو

    (حالا یه حرفی دارم آی خاله زاده دارم میگم)  (هرچی میشنوی نرو شایعه بنداز و به همه بگو)

    آخه یه قلاغنه تو چنه چل تاش موکنی     هرکسی جیجه ش مردا تو نکنش یه ماده گو

    (آخه یه کلاغ را تو چرا چهل تاش میکنی)  (هرکسی جوجه ش مرد تو نکنش یه ماده گاو)

    ای زن و شییریاعاشق و معشوقه بائید     یه وختی میای خبر که رو تاویت برده ته خو

    (ای زن و شوهرها عاشق و معشوقه باشید)  (یه وقتی خبرمیشیدکه روی تابوت برده شما را خواب)

    ارزش یکدرینه تا که جوونید بنید       وقتی بیوه آویدی حسرتی داری همه شو

    (ارزش یکدیگر را تا که جوانید بدانید)  (وقتی بیوه شدید حسرتها داری همه شب)

    هرچه مابین تونه نریدبوید و این و او     دشمن شاد موکنید درد دل و هیشکه نو

    (هرچه مابین شماست نروید بگوییدبه این و آن)  (دشمن را شادمیکنیددرد دل را به هیچکس نگو)

    اخم و تخم و بلخنه ا  زنیی و در کنید      اختلاف ایه داریدحلش کنید تاوقت خو

    (اخم و تخم و بخل را از زندگی بیرون کنید) (اختلاف اگر دارید حلش کنید تا وقت خواب)

    دای نکو بسه دیه هرچی که گفتی قبوله   کم ا ای حرفا بزه شعری بساز با حرف نو

    (دادنزن بسه دیگه هر چی که که گفتی قبوله) (کم از این حرفابزن شعری بساز با حرف نو)

    لری گفت ممدفرجام کر حاجی مد ولی      شعرشه درست بخو یایش بیر و و همه بو

    (لری گفت محمدفرجام پسرحاجی محمدولی)  (شعرش رادرست بخوان،یادش بگیروبه همه بگو)


    در عبارات داخل پرانتزسعی کرده ام کلمه به کلمه و مطابق شعر معادل آنرا بنویسم و بنابراین معنی همه لغات نا آشنا نیز مشخص شده ولی در اینجا توضیحاتی در مورد بعضی کلمات لازم است که مینویسم :

    اروش ORROOSH=بلغور-بلغور گندم(خوردن پلو در قدیم بسیار کم بود و بیشتر شبهای عید پلو میخوردند و اکثر غذای مردم و بلکه اصلی ترین غذایشان نان بود).

    ترخینه ، آش جو با دوغ ،اشکنه = از غذاهای محلی که هنوز هم خیلی خاطرخواه دارد.

    رشته وشیل =آش رشته بدوغ ماست یا کشک- آش رشته ساده.

    گوره ماس =مخلوطی از ماست و شیر که بسیار مقوی و پر منفعت است .

    ترمغ او  TORMOGH  AEO=نوعی اشکنه ، آب و تخم مرغ و ...

    تله TALAH=کاچی ،خوراکی با آرد و روغن یا کره و شکر و...

    خم تو KHOMETOO =خامه

    فطیره =نان شیرین کوچکی مشابه کلوچه که با آرد و شیر و شکر درست میشد .

    دوباره پزی=از لبه ها و باقیمانده نانها خمیری درست میکردند و مجددا با آن نان ضخیمی میپختند که به آن دوباره پزی میگفتند ، ضایعات نان تقریبا وجود نداشت (کاملابرعکس الان).

    تنگله TONGHELAH =کوزه ، قبلا هم این کلمه را نوشته بودم منتها خواستم توضیح بدهم که اغلب دوتا کوزه در خانه ها وجود داشت و کوزه ای که آبش تمام میشدپر میشد و از کوزه قبلی استفاده میشد که همیشه آب خوردن باشد .

    دم دراز  ، پاکولا ، زیر ده ،چمن بالا ،گلال ،برافتو =نام محلهایی در حاشیه و حومه زنگنه که بعلت وضعیت جغرافیاییشان آن نام را گرفته بودند .

    شهرا =دو چوب بلند که یک توری آنها را بهم وصل میکرد و برای حمل کاه استفاده میشد.

    (بیشتر برای فرار از گرمای خورشید برای درو و کارهای کشاورزی شبها یا صبحهای خیلی زود را انتخاب میکردند ) .

    اسل ، کریز ، حموم خزینه = استخر،کاریزیاقنات ،حموم خزینه ای ، نمادهای آب در روستاها بودند و استخر که میگویند فکر نکنید استخرهای امروزی منظور است بلکه حوضچه ای درست میکردند مشرف بر باغ یا زمین کشاورزی و درآن آب را پر و ذخیره میکردند تا موقع آبیاری کارایی بیشتری بدست آید ،کاریز هم که تا چند سال پیش تنها منبع آب آشامیدنی و مصارف شخصی روستا بود ، حمام نیز خزینه داشت  .

    کووشک KEOSHAK=یک بازی بود شبیه  گانیه  ، بچه ها دایره ای میکشیدند و با یک پا لی لی کنان دبنال هم میکردند .

    هلنگه HALENGHAH=بازی شبیه لی لی بازی .

    الو بازی = الک دولک بازی ، بازی با یک چوب بلند و کوتاه .

    منال MENAAL=بره های گوسفند و بز را منال میگفتند و معمولا آنها را جدا از مادرشان در گله نگهداری میکردند تا برگشت مادرشان .

    خیرده خرازی = فروشنده دوره گردی که اجناس خرازی و کوچک میفروخت .

    گل سر شور ، روشوله =گل سر شور نقش بسیار مهمی در استحمام قدیمیا داشت و آنزمان که شامپو و شوینده های گوناگون فعلی نبود برای شستن موها مصرف میشد و ازمواد طبیعی و معدنی بود ، روشوی که الان هم برای لایه برداری استفاده میشود و از گردی سفید (مل) و چربی مغز حرام گوسفند درست میشود .

    آکا ، جین =نام مارکهای فعلی برخی لباسها

    دستگیرو = نامزد ، اصطلاحی که به نامزد گفته میشود .

    شومین = شامی ، نوعی هندوانه گرد و سبز .

    آقا = آقا ، مردی روحانی و باخدا که بسیار نزد اهالی عزت و احترام داشت و مسایل شرعی و از جمله عقدونکاح جوانان  را انجام میداد 

    اوس فتح واله= استادمردی که عهده دار ختنه کردن و در ضمن فصد و حجامت اهالی بود .

    لوطی عبداله = مردی که عهده داربزن و بکوب آنزمان بود که آلات طرب هم چیزی نبود جز دهل وسرنا و در این حد.

    عزت اله و مدعیسی(محمدعیسی) =از مردان قدیمی و دوست داشتنی روستا که یکی چپق و دیگری سیگار اشنو کشیدنشان در اینجاذکر شده است .

    گرنگال GORENGALL=علفی شبیه شبدر مناسب تغذیه احشام.

    قوده GHOODAH=دسته ،مقداری که در موقع چیدن علف در دست جا میشود .

    رزه RAZZAH=نوعی آفت گیاهی که بصورت رشته های باریک زردرنگ به گیاهان میچسبد و از آنان تغذیه کرده و بسیار سریع همه گیاه را فرا میگیرد.

    سیو روو  و  مروو =سیبهای جنگلی ، شبیه گلابی ولی گرد .

    ا نو و ANOWE=کاهگل کردن دوباره پشت بامها که حداقل سالی یکبار بدلیل شسته شدن کاهگلهای قدیمی توسط بارندگیها باید انجام میشد .

    جنته JANTAH =چیزی شبیه کیفهای دستی امروزی یا خورجین کوچک که معمولا از جنس فرش و گلیم بود و روی دوش مینداختند .

    جم و جقه بلال =خانواده بلال ، خانواده سراینده شعر.

    شیره روو = شیره شل و آبکی

    تنگله جنی = کوزه هایی که برای چهارشنبه سوری با مواد محترقه پر میکردند و آنرا پرتاب که میکردند ضمن اینکه با صدای بلندی منفجر میشد نورهای رنگی هم پخش میکرد(در قدیم بهر کار که بنظرشان خارق العاده بود ربطی به جن و از ما بهتران داده میشد).

    کجه KOJJAH= مهره ، خرمهره هایی برنگ آبی که برای جلوگیری از چشم زخم به جیزهای مورد علاقه شان آویزان میکردند.

    کفنک KAFENAK = بالا پوشی معمولا از جنس نمدکه چوپانها روی دوش مینداختند.

    غو  GEOW = آتش زنه کبریت ، ورق زبری مثل سمباده برای آتش زدن کبریت در قدیم ،در آنزمانها کبریت مثل حالا وجود نداشت و مردم خودشان با گوگرد و چوبهای تراشیده شده کبریت درست میکردند و برای روشن شدنش آنرا روی این ورقها میکشیدند .

    جون گو = گاو جوان ، گوساله .

    آسونه  و دارینو  = آستانه و داری نو ، دو محل زیارتی در حوالی زنگنه .

    مش گلباغ = مشهدی گلباغ ، خانمی شجاعی که در این شعر به آن اشاره شده ، ایشان زمانی که از ظلم ارباب کسی جرات اعتراض نداشته گویا پرچم هییت را برمیدارد و یا حسین گویان  برای اعلام اعتراض به در خانه ارباب میرود و مردم هم پیر وجوان دنبالش راه میفتند .

    صفر دلاک = شرحی در مورد کارهای گوناگون کسانیکه عنوان دلاک داشتند را در سایت بصورت مشروح گذاشته ام .

    اسپار =بیل زدن باغ .

    می بر MAYBURE   = هرس کردن درختان مو (انگور) .

    درپایان قابل توضیح میدانم که بگویم عزیزان با خواندن این شعر فکر نکنند روستاییهای ما دائم در حال بزن و بکوب و خوشگذرانی و خوردو خوراک بودند ، این شعر نشانگر زندگی ساده و بی شیله پیله روستاییان و خوراک و تفریحات سالم آنها در کنار زحمات شبانه روزی کوچک و بزرگ میباشد که از رهگذر آن قدر قطره قطره آب و دانه دانه گندم را میدانستند و برایش ارزش و احترام قائل بودند، بازهم پیشنهاد میکنم برای دیدن ویدیو کلیپ مربوطه با اجرای سراینده شعر به آدرس سایت آپارات بخش طنز مراجعه نمایید www.aparat.com/v/ynith




    طبقه بندی: زبان و گویش پری، 
    نظر سنجی
    نظزتان درباره بنر جدید سایت چیست ؟




    امکانات سایت
    پیوند های روزانه
    تبادل بنر
    رهبری

    ریاست جمهوری

    رجانیوز

    دانشنامه قرانی